متن اصلی

عملیات بنایی با سنگ

الزامات عمومی

۱. تعاریف و مشخصات فنی سنگ‌های مصرفی در این فصل بر اساس نشریه شماره ۵۵ با عنوان «مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی» و نشریه شماره ۱۰۱ با عنوان «مشخصات فنی عمومی راه» و نشریه ۹۳ با موضوع دیوارهای سنگی (صرفاً تعاریف در صورت عدم درج در نشریات مزبور) می‌باشد.

۲. اندازه و وزن یک قطعه سنگ در ردیف‌های این فصل در حدودی است که یک کارگر بتواند آن را برداشته و در جای خود قرار دهد و سنگ‌های بزرگ خارج از آن حدود، مشمول ردیف‌های این فصل نمی‌باشد.

۳. مشخصات کامل سنگ‌های مصرفی مانند نوع، رنگ و طرح چیدمان و به‌طور کلی هر نوع اطلاعاتی که از نظر هزینه عملیات اجرایی مؤثر بوده و لازم است پیمانکار برای ارائه پیشنهاد قیمت نسبت به آن آگاهی داشته باشد، باید در مشخصات فنی درج شود.

۴. در صورتی که بر حسب مشخصات فنی، مقدار سیمان بیشتر و یا کمتر از ارقام مندرج در شرح ردیف‌های این فصل باشد، با توجه به جدول مندرج در کلیات این فهرست‌بها، تفاوت آن بر اساس ردیف ۰۸۰۴۰۱ محاسبه و منظور می‌گردد.¹²

۵. بابت تعبیه حفره یا سوراخ‌هایی با مقطع کمتر از 05/0 مترمربع که در حین بنایی سنگی انجام می‌گردد، هزینه جداگانه‌ای منظور نمی‌گردد و مقدار آن از عملیات مربوط کسر نمی‌شود.

۶. اندازه‌گیری سطوح کار بر اساس کار اجرا شده به انضمام بندکشی است و بندکشی از سطح کار کسر نمی‌گردد. بهای بندکشی حسب مورد از ردیف‌های مربوط در فصل هجدهم محاسبه و منظور می‌گردد.

۷. به منظور سهولت دسترسی به ردیف‌های مورد نیاز، شماره و شرح مختصر گروه‌های این فصل در جدول زیر درج شده است:

الزامات گروه 1 – سنگ چینی، سنگ ریزی و تورسنگ

۱-۱. چنانچه مطابق مشخصات فنی در عملیات سنگی با تورسنگ  از توری‌های پلیمری استفاده شود، باید ردیف مربوط بر اساس دستورالعمل اقلام ستاره‌دار تهیه گردد.

الزامات گروه 3 – نماسازی و اضافه بهای مربوط به بنایی با سنگ

۱-۳. ردیف‌های نماسازی و اضافه‌بهای نماسازی دیوارهای سنگی، تنها به سطحی از دیوار تعلق می‌گیرد که به صورت نما چیده شده باشد.

۲-۳. در عملیات بنایی سنگی نمادار، حجم بنایی سنگی با محسوب نمودن سنگ‌های نما از ردیف‌های مربوط محاسبه و منظور می‌گردد و ردیف‌های اضافه‌بهای نماسازی سنگی نیز حسب مورد جداگانه برای سطوحی که به صورت نما چیده شده است، محاسبه و منظور می‌گردد.

۳-۳. اضافه‌بهای طاق‌های قوسی از ردیف ۰۴۰۳۰۸ منظور می‌گردد. در این ردیف، هزینه تراش سنگ به صورت منحنی پیش‌بینی نشده است.

۴-۳. اضافه‌بهای ۰۴۰۳۰۸ صرفاً به قسمتی که دارای انحنا می‌باشد تعلق می‌گیرد.

۵-۳. بهای ردیف ۰۴۰۳۰۹ بر حسب سطح مقطع یک وجه درز محاسبه می‌شود. در صورتی که عرض درز انقطاع بیش از ۲ سانتی‌متر و حداکثر ۱۰ سانتی‌متر باشد و مطابق مشخصات فنی از پلی‌استایرن منبسط شده استفاده گردد، علاوه بر تعلق ردیف ۰۴۰۳۰۹، اضافه پلی‌استایرن مصرف شده مازاد بر ۲ سانتی‌متر نیز متناسب با مشخصات آن بر اساس ردیف ۱۴۰۶۱۲ محاسبه و منظور می‌گردد.

۶-۳. در ردیف‌های ۰۴۰۳۱3 تا ۰۴۰۳۱۵، بهای قطعات فولادی مانند میلگرد که برای اتصال نما به پشت کار انجام می‌شود، جداگانه از ردیف ۰90701 منظور می‌گردد. بهای ملات مصرفی بین نماچینی و پشت کار در بهای ردیف‌های مربوط لحاظ شده است.

۷-۳. در نماهای سنگی که نماچینی روی کار جدا از پشت کار انجام می‌شود، هزینه انجام کار برای سطح نما بر حسب مورد از ردیف‌های ۰۴۰۳۰۱، ۰۴۰۳۱3 تا ۰۴۰۳۱۵ محاسبه و منظور می‌گردد.

الزامات گروه 4 – بنایی فرش کف

۱-۴. در ردیف‌های این گروه در صورتی که مطابق مشخصات فنی نیاز به اجرای فرش کف با شیب بیش از ۲۰ درصد باشد، ردیف‌های مربوط با اعمال ضریب 06/1 محاسبه و منظور می‌گردد.

۲-۴. هزینه عملیات مربوط به کرم‌بندی و یا پرکردن زیر فرش کف (بدون استفاده از ملات ماسه سیمان)، از ردیف‌های متناظر تعیین و منظور می‌گردد.

الزامات گروه 5 – تهیه و ریختن مصالح سنگی، خاک رس و کوبیدن

۱-۵. در ردیف‌های ۰۴۰۵۰۱ تا ۰۴۰۵۰۹، حجم کار بر اساس کار اجرا شده طبق مشخصات فنی، دستورکارها و صورت‌جلسه‌ها محاسبه می‌شود و از بابت تغییر حجم ناشی از نشست یا تراکم، هیچ‌گونه بهای اضافه‌ای تعلق نمی‌گیرد.

۲-۵. مصالح دانه‌ای زهکش و فیلتر باید بر اساس مشخصات درج شده در مشخصات فنی تهیه و اجرا گردند.

۳-۵. ردیف ۰۴۰۵۰۸ با دستورکار مهندس مشاور قابل اجراست و باید صورت‌جلسه انجام با مهندس مشاور تنظیم شود.

---

نکات و الزامات اجرایی

الزامات عمومی عملیات بنایی با سنگ

• مشخصات فنی سنگ‌های مصرفی باید مطابق نشریات ۵۵، ۱۰۱ و ۹۳ باشد.
• ابعاد و وزن سنگ‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که توسط یک کارگر قابل جابه‌جایی باشد.
• نوع سنگ، رنگ، الگوی چیدمان و سایر ویژگی‌های مؤثر بر قیمت باید صراحتاً در مشخصات فنی درج شود.
• تغییر مقدار سیمان مصرفی نسبت به مقادیر پیش‌بینی‌شده، طبق جدول کلیات فهرست‌بها و ردیف ۰۸۰۴۰۱ تعدیل می‌گردد.
• حفره‌ها و سوراخ‌های کمتر از ۰٫۰۵ مترمربع مشمول پرداخت جداگانه نیستند.
• اندازه‌گیری سطوح سنگ‌کاری شامل بندکشی بوده و بندکشی از سطح کار کسر نمی‌شود.
• هزینه بندکشی از ردیف‌های فصل هجدهم محاسبه می‌گردد.

الزامات گروه ۱: سنگ چینی، سنگ‌ریزی و تورسنگ

• در صورت استفاده از توری‌های پلیمری در تورسنگ، ردیف مربوط باید از اقلام ستاره‌دار تهیه شود.

الزامات گروه ۳: نماسازی و اضافه‌بهای بنایی سنگی

• اضافه‌بهای نماسازی فقط به بخش‌هایی تعلق می‌گیرد که به صورت نما اجرا شده‌اند.
• در بنایی سنگی نمادار، حجم سنگ‌چینی و اضافه‌بهای نماسازی جداگانه محاسبه می‌شود.
• اضافه‌بهای طاق‌های قوسی فقط برای قسمت‌های دارای انحنا قابل اعمال است.
• در درزهای انقطاع بیش از ۲ تا ۱۰ سانتی‌متر، هزینه پلی‌استایرن مازاد جداگانه محاسبه می‌شود.
• هزینه میلگرد و قطعات فولادی اتصال نما از ردیف مستقل فولادی منظور می‌شود.
• در نماچینی جدا از پشت‌کار، هزینه سطح نما به‌طور مستقل محاسبه می‌گردد.

الزامات گروه ۴: بنایی فرش کف

• در صورت اجرای فرش کف با شیب بیش از ۲۰٪، ضریب ۱٫۰۶ اعمال می‌شود.
• کرم‌بندی و پرکردن زیر فرش کف بدون ملات، از ردیف‌های متناظر محاسبه می‌شود.

الزامات گروه ۵: تهیه و ریختن مصالح سنگی

• حجم عملیات طبق کار اجرا شده محاسبه می‌شود و تغییر حجم ناشی از نشست یا تراکم قابل پرداخت نیست.
• مصالح زهکش و فیلتر باید دقیقاً مطابق مشخصات فنی انتخاب و اجرا شوند.
• اجرای ردیف ۰۴۰۵۰۸ منوط به دستورکار و صورت‌جلسه مهندس مشاور است.

---

پرسش‌های متداول

1.فصل چهارم فهرست بهای ابنیه به چه نوع عملیات‌هایی اختصاص دارد؟

فصل چهارم فهرست بهای ابنیه شامل کلیه عملیات مرتبط با بنایی با سنگ از جمله سنگ‌چینی، دیوارهای سنگی، نماسازی سنگی، فرش کف سنگی، سنگ‌ریزی، تورسنگ و همچنین تهیه و ریختن مصالح سنگی می‌باشد. این فصل ضوابط فنی، اجرایی و نحوه محاسبه هزینه‌ها را به‌طور دقیق مشخص می‌کند.

2.مشخصات فنی سنگ‌های مصرفی در این فصل بر چه اساسی تعیین می‌شود؟

مشخصات فنی سنگ‌های مورد استفاده بر اساس نشریه ۵۵ (مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی)، نشریه ۱۰۱ (مشخصات فنی عمومی راه) و در خصوص دیوارهای سنگی، نشریه ۹۳ تعیین می‌گردد. در صورت عدم درج تعریف خاص در نشریات فوق، صرفاً تعاریف نشریه ۹۳ ملاک عمل خواهد بود.

3.آیا تمام انواع سنگ‌ها مشمول ردیف‌های این فصل هستند؟

خیر. سنگ‌هایی که ابعاد یا وزن آن‌ها بیش از توان جابه‌جایی یک کارگر باشد، مشمول ردیف‌های فصل چهارم نیستند. این فصل صرفاً برای سنگ‌هایی است که امکان حمل و نصب آن‌ها به‌صورت دستی وجود دارد و سنگ‌های بزرگ باید از ردیف‌های مرتبط دیگر استفاده شوند.

4.چرا درج مشخصات کامل سنگ در اسناد فنی الزامی است؟

زیرا ویژگی‌هایی مانند نوع سنگ، رنگ، ابعاد، نحوه چیدمان، نوع نما و روش اجرا تأثیر مستقیم بر هزینه عملیات دارند. در صورت عدم شفافیت مشخصات فنی، امکان برآورد صحیح قیمت توسط پیمانکار وجود نداشته و اختلافات قراردادی ایجاد می‌شود.

5.در صورت تغییر مقدار مصرف سیمان نسبت به شرح ردیف‌ها، نحوه محاسبه چگونه است؟

چنانچه مصرف سیمان بیشتر یا کمتر از مقادیر درج‌شده در شرح ردیف‌های فصل چهارم باشد، مابه‌التفاوت مصرف بر اساس جدول کلیات فهرست‌بها و با استفاده از ردیف ۰۸۰۴۰۱ محاسبه و به کار اضافه یا از آن کسر می‌گردد.

6.آیا بابت ایجاد حفره یا سوراخ در دیوارهای سنگی هزینه جداگانه‌ای پرداخت می‌شود؟

خیر. حفره‌ها یا سوراخ‌هایی که سطح مقطع آن‌ها کمتر از ۰٫۰۵ مترمربع باشد و در حین عملیات بنایی سنگی ایجاد شوند، مشمول پرداخت جداگانه نبوده و از حجم عملیات نیز کسر نمی‌شوند.

7.اندازه‌گیری سطح سنگ‌کاری چگونه انجام می‌شود؟

اندازه‌گیری سطوح سنگ‌کاری بر اساس کار اجرا شده به‌صورت کامل و شامل بندکشی انجام می‌شود. بندکشی از سطح کار کسر نمی‌گردد، اما هزینه آن از ردیف‌های مربوط در فصل هجدهم فهرست بهای ابنیه محاسبه می‌شود.

8.اضافه‌بهای نماسازی سنگی به چه قسمت‌هایی تعلق می‌گیرد؟

اضافه‌بهای نماسازی تنها به سطوحی از دیوار که به‌صورت نما اجرا شده‌اند تعلق می‌گیرد و شامل تمام حجم دیوار سنگی نمی‌شود. بنابراین تفکیک سطح نما از پشت‌کار در متره و برآورد الزامی است.

9.در بنایی سنگی نمادار، نحوه محاسبه حجم و اضافه‌بها چگونه است؟

در بنایی سنگی نمادار:

• حجم بنایی سنگی با احتساب سنگ‌های نما از ردیف‌های مربوط محاسبه می‌شود.
• اضافه‌بهای نماسازی نیز به‌صورت جداگانه و فقط برای سطوح نمای اجرا شده منظور می‌گردد.

10.اضافه‌بهای طاق‌های قوسی سنگی چگونه محاسبه می‌شود؟

اضافه‌بهای طاق‌های قوسی از ردیف ۰۴۰۳۰۸ محاسبه می‌شود. این اضافه‌بها فقط به قسمت‌های دارای انحنا تعلق می‌گیرد و هزینه تراش سنگ به‌صورت منحنی در این ردیف پیش‌بینی نشده است.

11.هزینه درز انقطاع در دیوارهای سنگی چگونه محاسبه می‌شود؟

بهای درز انقطاع بر اساس سطح مقطع یک وجه درز محاسبه می‌گردد. در صورتی که عرض درز بیش از ۲ سانتی‌متر و حداکثر ۱۰ سانتی‌متر باشد و از پلی‌استایرن منبسط استفاده شود، مقدار پلی‌استایرن مازاد بر ۲ سانتی‌متر به‌صورت جداگانه و از ردیف ۱۴۰۶۱۲ محاسبه می‌شود.

12.هزینه میلگرد و قطعات فولادی اتصال نما چگونه منظور می‌شود؟

در ردیف‌های مربوط به نماسازی سنگی، بهای میلگرد و قطعات فولادی اتصال نما به پشت‌کار در قیمت ردیف لحاظ نشده و باید به‌صورت جداگانه از ردیف ۰90701 محاسبه و منظور گردد.

13.در نماهای سنگی که جدا از پشت‌کار اجرا می‌شوند، نحوه محاسبه چگونه است؟

در این حالت، هزینه اجرای سطح نما به‌طور مستقل و بسته به نوع اجرا، از ردیف‌های ۰۴۰۳۰۱، ۰۴۰۳۱۳ تا ۰۴۰۳۱۵ محاسبه و منظور می‌گردد.

14.اجرای فرش کف سنگی با شیب زیاد چه ضریبی دارد؟

در صورتی که مطابق مشخصات فنی، فرش کف سنگی با شیب بیش از ۲۰ درصد اجرا شود، بهای ردیف‌های مربوط با اعمال ضریب ۱٫۰۶ محاسبه خواهد شد.

15.آیا کرم‌بندی و پرکردن زیر فرش کف مشمول ردیف‌های جداگانه است؟

بله. عملیات کرم‌بندی یا پرکردن زیر فرش کف، در صورتی که بدون استفاده از ملات ماسه‌سیمان انجام شود، از ردیف‌های متناظر مربوطه محاسبه و منظور می‌گردد.

16.تغییر حجم ناشی از تراکم یا نشست مصالح سنگی چگونه محاسبه می‌شود؟

در ردیف‌های مربوط به تهیه و ریختن مصالح سنگی، حجم کار بر اساس کار اجرا شده واقعی محاسبه می‌شود و هیچ‌گونه بهای اضافه‌ای بابت نشست یا تراکم به کار تعلق نمی‌گیرد.

17.اجرای ردیف ۰۴۰۵۰۸ تحت چه شرایطی مجاز است؟

اجرای ردیف ۰۴۰۵۰۸ فقط در صورت صدور دستورکار توسط مهندس مشاور مجاز بوده و تنظیم صورت‌جلسه انجام کار با مشاور الزامی است.