متن اصلی
فصل دهم. سقف تیرچه و بلوک
الزامات عمومی
۱. سقفهای تیرچه و بلوک، باید حداقل الزامات مندرج در نشریه شماره ۵۴۳ سازمان برنامه و بودجه کشور با نام «دستورالعمل طراحی و اجرای سقفهای تیرچه و بلوک» را تأمین نماید.
۲. مشخصات سقفهای تیرچه و بلوک مانند ضخامت سقف، نوع بلوک، نوع تیرچه، ارتفاع سقف و بهطور کلی هر نوع اطلاعاتی که از نظر هزینه عملیات اجرایی مؤثر بوده و لازم است پیمانکار برای ارائه پیشنهاد قیمت نسبت به آن آگاهی داشته باشد، باید در مشخصات فنی درج شود.
۳. اجرای کامل سقفهای تیرچه و بلوک، موضوع ردیفهای این فصل، شامل تهیه و جاگذاری تیرچه و بلوک، تراز کردن، شمعبندی، داربست، قالببندی، بتنریزی و نگهداری از آن، بازکردن قالبها و مانند آن در هر ارتفاعی است.
۴. بهای میلگردهای مصرفی در سقف تیرچه و بلوک، جداگانه از ردیفهای فصل هفتم و بهای تیرچه فولادی با جان باز، از ردیف 090237 تعیین میگردد.
۵. هرگاه تکیهگاه تیرچه، تیرهای فولادی یا دیوارهای باربر بنایی باشد، اندازهگیری بر مبنای سطح کامل سقف اجرا شده صورت میگیرد و مرز مبنا برای اندازهگیری سقف، جدار خارجی بتن سقف است و قالببندی جدار آزاد خارجی آن (قالب دور)، به طور جداگانه محاسبه و منظور میشود. بنابراین بابت شناژهای روی دیوارهای باربر که همضخامت سقف هستند و همچنین کلافهای دوزنده میانی (کلاف عرضی)، هزینه اضافی لحاظ نمیگردد.
۶. هرگاه تکیهگاه تیرچه، تیر یا دیوار بتنی باشد، مرز مبنا برای اندازهگیری سقف، جدار داخلی تیر یا دیوار بتنی است و حجم بتن تیر و دیوار و قالببندیهای مربوط به آنها، جداگانه طبق ردیفهای مربوط محاسبه و منظور میشود. بنابراین برای کلافهای دوزنده میانی، بهای اضافی تعلق نمیگیرد.
۷. هزینه قالببندی و سایر کارهای لازم برای ایجاد حفره یا سوراخ در داخل سقف به منظور عبور لوله، کانالهای تأسیساتی یا موارد مشابه، در قیمتها منظور شده است. سطح حفرههایی که کمتر از یک مترمربع مساحت داشته باشند، از سطح کل سقف کسر نمیگردد.
۸. مقاومت فشاری مشخصه بتن سقف تیرچه و بلوک، ۲۰ مگاپاسکال و بتن پاشنه تیرچه بتنی، ۲۵ مگاپاسکال در نظر گرفته شده است.
۹. ضخامت سقف تیرچه و بلوک، فاصله عمودی قسمت زیرین تیرچه تا ۵ سانتیمتر بتن روی بلوک میباشد. در صورتی که ضخامت بتن روی بلوک مطابق مشخصات فنی بیش از ۵ سانتیمتر باشد، بتن مازاد حسب مورد از ردیفهای 0۸۰۱۰۵ تا 0۸۰۱۰۷ منظور میشود.
۱۰. عیار سیمان برای بلوک توخالی بتنی، ۳۰۰ کیلوگرم در هر مترمکعب در نظر گرفته شده است.
۱۱. حداقل وزن مخصوص پلیاستایرن منبسط شده (یونولیت) در این فصل، ۱۲ کیلوگرم بر مترمکعب در نظر گرفته شده است. در صورتی که طبق مشخصات فنی از پلیاستایرن با وزن مخصوص بیشتر استفاده شود، بابت هر کیلوگرم بر مترمکعب اضافه، ۲ درصد به بهای ردیفهای مربوط به اجرای سقف تیرچه و بلوک اضافه میگردد.
۱۲. در صورتی که سقف تیرچه و بلوک به صورت شیبدار اجرا شود، به بهای واحد ردیفهای اجرای سقف، ۱۵ درصد اضافه میشود.
۱۳. در صورتی که در سقفهای تیرچه و بلوک، تیرچهگذاری به صورت مضاعف (دوبل) اجرا شود، به ردیفهای اجرای سقف، ۱۵ درصد اضافه میشود.
به منظور سهولت دسترسی به ردیفهای مورد نیاز، شماره و شرح مختصر گروههای این فصل در جدول زیر درج شده است:

نکات مهم
1. الزامات عمومی
این فصل به بررسی تمامی الزامات عمومی، اجرایی و اندازهگیری سقفهای تیرچه و بلوک میپردازد. همچنین نکاتی برای پیمانکار و ناظر جهت برآورد هزینه، ارائه پیشنهاد قیمت و اجرای صحیح طبق استانداردهای سازمان برنامه و بودجه بیان شده است.
سقفهای تیرچه و بلوک باید مطابق دستورالعمل رسمی سازمان برنامه و بودجه کشور، یعنی نشریه 543 با عنوان «دستورالعمل طراحی و اجرای سقفهای تیرچه و بلوک» اجرا شوند. رعایت این الزامات برای ایمنی، کیفیت و کنترل هزینهها ضروری است.
مهمترین الزامات:
- انتخاب نوع تیرچه، بلوک، ضخامت سقف و ارتفاع بر اساس مشخصات فنی پروژه
- تعیین دقیق پارامترهای مؤثر بر قیمت برای ارائه پیشنهاد قیمت
- اجرای کامل شامل تیرچهگذاری، بلوکچینی، تراز کردن، شمعبندی، داربست، قالببندی، بتنریزی و نگهداری
2. الزامات مرتبط با مصالح
2.1 مقاومت فشاری بتن
- بتن سقف تیرچه و بلوک: ۲۰ مگاپاسکال
- بتن پاشنه تیرچه بتنی: ۲۵ مگاپاسکال
2.2 بلوکها و یونولیت
- عیار سیمان بلوک بتنی: ۳۰۰ kg/m³
- حداقل وزن مخصوص یونولیت: ۱۲ kg/m³
- در صورت استفاده از یونولیت سنگینتر، به ازای هر kg/m³ اضافه، ۲٪ به بهای اجرا افزوده میشود.
3. ضوابط اجرایی و قالببندی
3.1 اجرای کامل سقف شامل:
- چیدن و تثبیت تیرچهها
- جانمایی صحیح بلوکها
- شمعبندی استاندارد
- داربست و قالببندی
- بتنریزی و مراقبت (کیورینگ)
- بازکردن قالبها
3.2 ضخامت سقف
ضخامت سقف فاصله عمودی زیر تیرچه تا ۵ سانتیمتر بتن روی بلوک است.
اگر ضخامت بتن روی بلوک بیش از ۵ سانتیمتر باشد، بتن اضافی از ردیفهای 080105 تا 080107 محاسبه میشود.
4. ضوابط اندازهگیری بر اساس نوع تکیهگاه تیرچه
4.1 تکیهگاه فولادی یا دیوار باربر بنایی
- اندازهگیری براساس کل سطح سقف اجرا شده
- مرز اندازهگیری: جدار خارجی بتن سقف
- قالب دور بهصورت جداگانه محاسبه میشود
- هزینه کلافهای دوزنده و شناژهای همضخامت سقف اضافه نمیشود
4.2 تکیهگاه بتنی (تیر یا دیوار)
- مرز اندازهگیری: جدار داخلی تیر یا دیوار بتنی
- حجم بتن تیر و دیوار بهصورت جداگانه محاسبه میشود
- هزینه کلافهای دوزنده اضافه نمیشود
5. الزامات مرتبط با حفرهها و تأسیسات
- هزینه ایجاد سوراخ یا حفره برای عبور تأسیسات در قیمتها منظور شده
- حفرههای کمتر از ۱ مترمربع از سطح سقف کسر نمیشود
6. شرایط ویژه اجرایی
6.1 سقف شیبدار
- ۱۵٪ افزایش بهای اجرای سقف
6.2 تیرچهگذاری مضاعف (دوبل)
- ۱۵٪ افزایش بهای اجرای سقف
7. توضیح درباره ردیفهای قیمتگذاری
این فصل دارای ردیفهای مختلف برای اجرای انواع سقف تیرچه و بلوک است. گروهبندی کامل در جدول رسمی فصل ارائه میشود تا پیمانکار بتواند بهراحتی ردیف مناسب را انتخاب کند.
سؤالات متداول
1. چرا باید سقف تیرچه و بلوک طبق نشریه 543 اجرا شود؟
زیرا تنها مرجع رسمی و تخصصی کشور برای طراحی و اجرای این نوع سقف است و رعایت آن تضمینکننده ایمنی و کیفیت اجراست.
2. آیا استفاده از یونولیت سبکتر باعث کاهش هزینه میشود؟
خیر، حداقل وزن مخصوص ۱۲ kg/m³ است و کمتر از آن مجاز نیست.
3. ضخامت بتن روی بلوک چطور محاسبه میشود؟
حد استاندارد ۵ سانتیمتر است و مازاد آن طبق ردیفهای بتنریزی اضافه محاسبه میشود.
4. آیا هزینه ایجاد سوراخ تأسیسات جداگانه محاسبه میشود؟
نه، در قیمتها لحاظ شده؛ فقط حفرههای بزرگتر از ۱ مترمربع از سطح سقف کسر میشوند.
5. در چه مواقعی هزینه اجرای سقف ۱۵٪ افزایش مییابد؟
در دو حالت:
- سقف شیبدار
- تیرچهگذاری مضاعف (دوبل)